Bezit van staat

In het afstammingsrecht wordt de ouder-kindband meestal vastgesteld door een geboorteakte, een erkenning of een rechterlijke beslissing. Soms blijkt de afstamming echter vooral uit de manier waarop ouder en kind in het dagelijkse leven met elkaar omgaan.

Wanneer een persoon zich langdurig als ouder van een kind heeft gedragen en ook door de omgeving als zodanig wordt beschouwd, spreekt men van bezit van staat.

Wat betekent bezit van staat?

Het bezit van staat verwijst naar een feitelijke en duurzame ouder-kindrelatie.

Het gaat om een situatie waarin een persoon zich in het dagelijkse leven als vader, moeder of meemoeder van een kind heeft gedragen en waarin ook het kind en de omgeving deze relatie als een echte ouder-kindband hebben beschouwd.

Het bezit van staat is dus geen formele akte van de burgerlijke stand. Het wordt afgeleid uit concrete feiten die aantonen dat er in werkelijkheid een ouder-kindrelatie bestaat.

Voorwaarde: een voortdurende situatie

Het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat het bezit van staat voortdurend moet zijn.

Dit betekent dat de relatie tussen de betrokken personen niet tijdelijk of toevallig mag zijn. De ouder-kindrelatie moet zich gedurende een voldoende lange periode op een stabiele en consistente manier hebben ontwikkeld.

Een kortstondige of onzekere relatie volstaat daarom niet om bezit van staat aan te nemen.

Hoe wordt het bezit van staat vastgesteld?

Het bezit van staat wordt vastgesteld aan de hand van feitelijke elementen die aantonen dat er een ouder-kindrelatie bestaat.

De wet noemt verschillende omstandigheden die dit kunnen aantonen. Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van bezit van staat wanneer blijkt dat:

• het kind steeds de naam heeft gedragen van degene van wie het zou afstammen;
• deze persoon het kind als zijn eigen kind heeft behandeld;
• hij of zij heeft voorzien in het onderhoud en de opvoeding van het kind;
• het kind deze persoon als zijn vader, moeder of meemoeder beschouwt;
• de familie en de omgeving deze relatie erkennen;
• ook de overheid deze relatie als zodanig heeft beschouwd.

De rechter beoordeelt deze elementen in hun geheel. Geen enkel element is op zichzelf doorslaggevend. Het gaat om het totaalbeeld dat uit de feiten naar voren komt.