De echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO)

Wanneer het samenleven tussen echtgenoten definitief onmogelijk is geworden, kan het huwelijk juridisch worden beëindigd door echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting van het huwelijk.

Deze vorm van echtscheiding is gebaseerd op de vaststelling dat de relatie tussen de echtgenoten zodanig verstoord is dat een verdere voortzetting van het huwelijk niet langer mogelijk is.

Wat is een onherstelbare ontwrichting van het huwelijk?

Van een onherstelbare ontwrichting is sprake wanneer de relatie tussen de echtgenoten zodanig is verstoord dat:

• het samenleven onmogelijk is geworden;
• een hervatting van het samenleven redelijkerwijs niet meer kan worden verwacht.

Het huwelijk wordt in dat geval beschouwd als duurzaam en definitief ontwricht.

De ontwrichting kan met alle wettelijke bewijsmiddelen worden aangetoond. In de praktijk kan dit bijvoorbeeld het geval zijn bij ernstige relationele conflicten, vertrouwensbreuken of andere omstandigheden waardoor een verdere samenleving onmogelijk is geworden.

Wanneer het bewijs van de ontwrichting wordt geleverd, kan de rechter de echtscheiding onmiddellijk uitspreken zonder dat een voorafgaande periode van feitelijke scheiding vereist is.

Echtscheiding na feitelijke scheiding

De wet voorziet ook situaties waarin de ontwrichting van het huwelijk wordt verondersteld te bestaan op basis van een periode van feitelijke scheiding.

 1.  Wanneer beide echtgenoten de echtscheiding aanvragen

Wanneer beide echtgenoten gezamenlijk een verzoek tot echtscheiding indienen, wordt de ontwrichting aangenomen wanneer:

• de echtgenoten meer dan zes maanden feitelijk gescheiden leven;
• of wanneer het verzoek tweemaal wordt ingediend volgens de procedure van het Gerechtelijk Wetboek.

 2.  Wanneer slechts één echtgenoot de echtscheiding vraagt

Wanneer slechts één echtgenoot de echtscheiding aanvraagt, wordt de ontwrichting aangenomen wanneer:

• de echtgenoten meer dan één jaar feitelijk gescheiden leven;
• of wanneer het verzoek tweemaal wordt ingediend volgens de wettelijke procedure.

Deze regeling maakt het mogelijk om een huwelijk juridisch te beëindigen wanneer het samenleven duurzaam is beëindigd, ook wanneer slechts één van de echtgenoten de scheiding wenst.

De rol van de familierechtbank

De echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting wordt uitgesproken door de familierechtbank.

Tijdens de procedure onderzoekt de rechter de situatie van de echtgenoten en beslist hij over de gevolgen van de echtscheiding, zoals:

• de regeling met betrekking tot eventuele minderjarige kinderen;
• het gebruik van de gezinswoning;
• eventuele onderhoudsbijdragen;
• andere geschilpunten tussen de echtgenoten.

Wanneer de echtgenoten tijdens de procedure zelf een akkoord bereiken over bepaalde onderdelen van de scheiding, kan de rechter deze afspraken homologeren. Over de punten waarover geen akkoord bestaat, neemt de rechtbank een beslissing.

Kenmerken van deze echtscheidingsprocedure

De echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting wordt vooral toegepast wanneer echtgenoten geen volledig akkoord bereiken over hun scheiding.

In dat geval wordt de echtscheiding uitgesproken op basis van de vaststelling dat het huwelijk duurzaam ontwricht is en dat een hervatting van het samenleven niet langer mogelijk is.