De feitelijke scheiding

Wanneer echtgenoten beslissen om niet langer samen te leven, kan er sprake zijn van een feitelijke scheiding.

Dit betekent dat de echtgenoten hun samenleven beëindigen zonder dat het huwelijk juridisch wordt ontbonden.

Wat is een feitelijke scheiding?

Een feitelijke scheiding ontstaat wanneer echtgenoten niet langer samenwonen en hun gemeenschappelijk leven beëindigen, terwijl het huwelijk juridisch blijft bestaan.

De echtgenoten blijven dus wettelijk gehuwd, maar het samenleven en het gezinsleven worden feitelijk stopgezet.

Een feitelijke scheiding kan bijvoorbeeld ontstaan wanneer één van de echtgenoten de gezinswoning verlaat of wanneer beide echtgenoten beslissen om afzonderlijk te wonen.

Juridische gevolgen van een feitelijke scheiding

Hoewel de echtgenoten niet langer samenleven, blijft het huwelijk juridisch bestaan. Dit betekent dat bepaalde rechten en verplichtingen tussen echtgenoten blijven gelden.

Onder meer de volgende verplichtingen blijven in principe bestaan:

• de verplichting tot wederzijdse hulp en bijstand;
• de verplichting om bij te dragen in de lasten van het huwelijk;
• bepaalde regels met betrekking tot het huwelijksvermogensstelsel.

Een feitelijke scheiding beëindigt het huwelijk dus niet. Enkel een echtscheiding kan de huwelijksband juridisch ontbinden.

Feitelijke scheiding als grond voor echtscheiding

Een feitelijke scheiding kan een belangrijke rol spelen bij een echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting van het huwelijk.

De wet beschouwt een langdurige feitelijke scheiding als een aanwijzing dat het huwelijk definitief ontwricht is.

De ontwrichting wordt onder meer aangenomen wanneer:

• beide echtgenoten meer dan zes maanden feitelijk gescheiden leven en samen een echtscheiding aanvragen;
• één echtgenoot een echtscheiding aanvraagt na meer dan één jaar feitelijke scheiding.

De feitelijke scheiding kan in dat geval dienen als bewijs dat het samenleven definitief is beëindigd.

Vaststelling van de feitelijke scheiding

In de praktijk kan een feitelijke scheiding op verschillende manieren worden aangetoond.

Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door:

• een afzonderlijke inschrijving in het bevolkingsregister;
• verklaringen van de betrokken partijen;
• andere bewijsmiddelen waaruit blijkt dat de echtgenoten niet langer samenleven.

De rechter beoordeelt in voorkomend geval of de feitelijke scheiding daadwerkelijk bestaat.

Het belang van duidelijke afspraken

Tijdens een feitelijke scheiding moeten vaak belangrijke praktische en financiële zaken worden geregeld, zoals:

• het gebruik van de gezinswoning;
• de regeling met betrekking tot de kinderen;
• de verdeling van kosten en lasten.

Wanneer hierover geen akkoord bestaat, kunnen echtgenoten zich wenden tot de familierechtbank, die voorlopige maatregelen kan opleggen om de situatie tussen de partijen te regelen.