Erfloze nalatenschap

Wanneer iemand overlijdt, gaat de nalatenschap in principe over naar de erfgenamen.

Ontbreken erfgenamen, of komt uiteindelijk niemand rechtsgeldig tot de nalatenschap, dan is sprake van een erfloze nalatenschap.

In dat geval vervalt de nalatenschap aan de Staat.

Wat is een erfloze nalatenschap?

Een erfloze nalatenschap is een nalatenschap waarvoor geen erfgenamen bestaan of waarvoor uiteindelijk niemand rechtsgeldig tot de nalatenschap komt.

Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer:

• geen familie meer bestaat in erfelijke graad;
• geen erfgenamen bij testament zijn aangeduid;
• niemand aanspraak maakt op de nalatenschap;
• niemand rechtsgeldig tot de nalatenschap komt.

In dat geval vervalt de nalatenschap aan de Staat.

De rechten van het openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn (OCMW) blijven behouden. Vorderingen of rechten van het OCMW blijven dus bestaan, ook wanneer de nalatenschap erfloos is.

Welke procedure geldt bij een erfloze nalatenschap?

De Staat kan een erfloze nalatenschap niet rechtstreeks overnemen.

De wet verplicht de Staat om eerst de voorgeschreven formaliteiten te vervullen. De wettelijke procedure beschermt de goederen van de nalatenschap, brengt de omvang van de nalatenschap in kaart en geeft mogelijke erfgenamen nog de kans om zich te melden.

 1.  Zegels en bescherming van de goederen

De Staat moet, indien nodig, de goederen laten verzegelen.

De verzegeling voorkomt dat goederen verdwijnen, beschadigd raken of onrechtmatig worden meegenomen. De nalatenschap blijft beschermd zolang nog niet definitief vaststaat wie gerechtigd is.

 2.  Boedelbeschrijving van de nalatenschap

De Staat moet ook een boedelbeschrijving laten opmaken.

De boedelbeschrijving geeft een volledig overzicht van:

• de goederen;
• de schulden;
• de waarde van de nalatenschap.

De boedelbeschrijving gebeurt volgens dezelfde regels als bij een aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving. De inventaris geeft daardoor een juridisch correct beeld van de nalatenschap.

 3.  Inbezitstelling via de familierechtbank

De Staat moet de inbezitstelling vragen aan de familierechtbank van het rechtsgebied waar de nalatenschap is opengevallen.

De familierechtbank onderzoekt de aanvraag en spreekt niet onmiddellijk uitspraak uit. De wet koppelt de inbezitstelling aan verplichte waarborgen.

 4.  Bekendmakingen en rechterlijke controle

De familierechtbank kan pas uitspraak doen nadat:

• drie bekendmakingen hebben plaatsgevonden;
• drie aanplakkingen zijn gebeurd;
• de procureur des Konings is gehoord.

De bekendmakingen en aanplakkingen geven mogelijke erfgenamen nog de kans om hun rechten te laten gelden. De rechterlijke controle voorkomt dat erfgenamen ongemerkt worden uitgesloten.