Heling tussen echtgenoten

Bij de vereffening en verdeling van een huwelijksvermogen geldt een duidelijke verplichting tot openheid. Elke echtgenoot moet een correct en volledig beeld geven van de samenstelling en de omvang van het vermogen. Een schending van die verplichting kan leiden tot heling, een sanctie met ingrijpende financiële gevolgen.

Heling vormt een essentieel mechanisme om oneerlijk gedrag te sanctioneren en een evenwichtige verdeling tussen echtgenoten te waarborgen.

Wat is heling?

Heling ontstaat wanneer een echtgenoot bewust onjuiste of onvolledige informatie verstrekt over het vermogen.

Het gaat om gedragingen waarbij een echtgenoot:

• informatie verzwijgt;
• onjuiste verklaringen aflegt;
• de omvang van het vermogen verkeerd voorstelt.

De handeling moet gericht zijn op het verkrijgen van een persoonlijk voordeel ten nadele van de andere echtgenoot. Die doelgerichtheid vormt een essentieel element. Zonder dat voordeelstreven is er geen sprake van heling.

Heling kan betrekking hebben op verschillende vermogensbestanddelen:

• het gemeenschappelijk vermogen;
• onverdeelde goederen tussen echtgenoten;
• de verrekenmassa binnen een stelsel van scheiding van goederen met verrekening.

Voorwaarden voor heling

Heling vereist meer dan een onvolledige of foutieve verklaring.

De betrokken echtgenoot moet handelen met kwade trouw. Er moet sprake zijn van een bewuste keuze om informatie achter te houden of verkeerd voor te stellen met het oog op een financieel voordeel.

Een loutere vergissing of administratieve onnauwkeurigheid volstaat niet. Het onderscheid ligt in de intentie. Enkel doelgericht en misleidend gedrag valt onder de sanctie van heling.

Sanctie bij heling

Heling leidt tot een zware en onmiddellijke sanctie.

De echtgenoot die zich schuldig maakt aan heling verliest het aandeel in de goederen of waarden waarop de onregelmatigheid betrekking heeft. Het betrokken vermogen verschuift volledig naar de andere echtgenoot.

In een stelsel met verrekening wordt het voordeel gecorrigeerd bij de berekening van de verrekenvordering. Het onrechtmatig verkregen voordeel wordt dus volledig geneutraliseerd.

De sanctie heeft een duidelijk doel. Elk financieel voordeel dat voortvloeit uit oneerlijk gedrag wordt ontnomen.

Mogelijkheid tot rechtzetting

De wet voorziet een duidelijke uitzondering op de sanctie.

Een echtgenoot die spontaan en tijdig de juiste en volledige informatie verstrekt, of eerdere onjuiste verklaringen corrigeert, ontsnapt aan de toepassing van heling.

Die regel stimuleert transparantie en correcte medewerking tijdens de vereffening en verdeling. Tijdige rechtzetting voorkomt dat de zwaarste sanctie wordt toegepast.

Belang binnen de vermogensafwikkeling

Heling speelt een centrale rol bij de afwikkeling van het huwelijksvermogen.

Een correcte verdeling veronderstelt volledige en betrouwbare informatie. Zonder die transparantie ontstaat een vertekend beeld van het vermogen, wat leidt tot een onevenwichtige verdeling.

De sanctie van heling waarborgt dat elke echtgenoot correct handelt en verhindert dat verborgen goederen of inkomsten een voordeel opleveren.