Het tijdelijk rijverbod

Wie in België een voertuig bestuurt onder invloed van alcohol of drugs, kan niet alleen strafrechtelijk worden vervolgd, maar ook onmiddellijk geconfronteerd worden met een tijdelijk rijverbod. 

In dit artikel leest u wat een tijdelijk rijverbod precies is, wanneer het kan worden opgelegd en welke gevolgen dit in de praktijk heeft.

Wat is een tijdelijk rijverbod?

Een tijdelijk rijverbod is een onmiddellijke en tijdelijke maatregel die door de politie kan worden opgelegd wanneer wordt vastgesteld dat een bestuurder onder invloed is van alcohol of andere stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden.

Het gaat niet om een straf, maar om een preventieve veiligheidsmaatregel. Het doel is om het verkeer onmiddellijk veiliger te maken door een bestuurder die mogelijk een gevaar vormt tijdelijk uit het verkeer te halen.

Let op! 

Een tijdelijk rijverbod staat los van een latere gerechtelijke procedure. Het sluit dus niet uit dat de bestuurder nadien alsnog een boete, een straf of een gerechtelijk rijverbod opgelegd krijgt.

Wanneer kan een tijdelijk rijverbod worden opgelegd?

Een tijdelijk rijverbod kan worden opgelegd wanneer de politie vaststelt dat de bestuurder op dat moment niet veilig kan deelnemen aan het verkeer.

De wet voorziet dit in twee duidelijke situaties:

• Bij alcoholgebruik, wanneer de bestuurder alcohol heeft genuttigd en daardoor mogelijk niet meer rijgeschikt is.
• Bij drugsgebruik, wanneer de bestuurder onder invloed is van verdovende of andere stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden.

In beide gevallen staat de toestand van de bestuurder op het ogenblik van de controle centraal. Het tijdelijk rijverbod wordt opgelegd om een onmiddellijk gevaar voor de verkeersveiligheid weg te nemen, los van de vraag of later een straf of andere maatregel zal volgen.

Alcoholgebruik

De politie kan een ademtest of ademanalyse opleggen aan iedere persoon die een voertuig bestuurt, op het punt staat te besturen of betrokken is bij een verkeersongeval.

Op basis van het resultaat van die controle kan een tijdelijk rijverbod worden opgelegd:

• bij een lagere alcoholconcentratie kan een rijverbod van enkele uren worden opgelegd;
• bij hogere alcoholwaarden, bij weigering van de ademtest of ademanalyse, of wanneer testen niet mogelijk zijn maar duidelijke tekenen van alcoholintoxicatie aanwezig zijn, kan het rijverbod aanzienlijk langer duren;
• in gevallen van duidelijke zware intoxicatie kan het rijverbod zelfs twaalf uur bedragen.

Vooraleer de bestuurder opnieuw mag rijden, kan de politie een nieuwe ademtest of ademanalyse opleggen. Indien het alcoholgehalte nog steeds te hoog is of de bestuurder weigert mee te werken, wordt het rijverbod verlengd.

Drugsgebruik

Ook bij het gebruik van drugs of andere stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden, voorziet de wet in een tijdelijk rijverbod. De politie kan hiervoor gebruikmaken van een speekseltest, eventueel voorafgegaan door een gestandaardiseerde checklist om tekenen van recent druggebruik vast te stellen.

Een tijdelijk rijverbod van twaalf uur wordt onder meer opgelegd wanneer:

• de speekseltest de aanwezigheid van verboden stoffen aantoont boven de wettelijke drempelwaarden;
• de bestuurder zonder geldige reden weigert mee te werken aan de speekseltest of analyse;
• testen technisch onmogelijk zijn, maar duidelijke aanwijzingen van recent druggebruik bestaan;
• de bestuurder zich kennelijk onder invloed bevindt, zelfs wanneer de test negatief is.

Ook in deze gevallen kan het rijverbod telkens opnieuw worden verlengd zolang blijkt dat de bestuurder niet rijgeschikt is.