Veranderen van de voornaam

Een wijziging van voornaam is in België enkel mogelijk via een wettelijk geregelde procedure.

De wet bepaalt wie een verzoek kan indienen, welke overheid bevoegd is en onder welke voorwaarden de wijziging kan worden toegestaan.

Wie kan een verzoek indienen?

Een verzoek tot verandering van voornaam wordt geformuleerd door de betrokkene zelf of door diens wettelijke vertegenwoordiger.

Het verzoek wordt ingediend bij de bevoegde ambtenaar van de burgerlijke stand.

Een niet-ontvoogde minderjarige kan in principe niet zelfstandig optreden. In specifieke gevallen, zoals bij een verzoek dat verband houdt met genderidentiteit, geldt een bijzondere regeling.

Het verzoek is slechts ontvankelijk indien het wettelijk verschuldigde registratierecht werd betaald.

Bevoegde instantie

De aanvraag tot voornaamsverandering wordt ingediend bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de bevoegde gemeente, in de regel de gemeente waar de betrokkene is ingeschreven in de bevolkingsregisters.

De ambtenaar onderzoekt het dossier en controleert onder meer de gerechtelijke antecedenten van de aanvrager.

Voorwaarden voor toekenning

De ambtenaar van de burgerlijke stand kan de voornaamsverandering toestaan indien aan twee cumulatieve voorwaarden is voldaan:

• de gevraagde voornaam geeft geen aanleiding tot verwarring;
• de gevraagde voornaam kan de verzoeker of derden niet schaden.

Indien ernstige twijfel bestaat over de naleving van deze voorwaarden, kan de ambtenaar het advies inwinnen van de procureur des Konings.

Bijzondere regeling bij genderidentiteit

Een persoon die verklaart dat de huidige voornaam niet overeenkomt met de innerlijk beleefde genderidentiteit, voegt bij het verzoek een verklaring op eer.

In dat geval wordt de voornaamsverandering toegestaan overeenkomstig de wettelijke bepalingen.

Een niet-ontvoogde minderjarige kan vanaf de leeftijd van twaalf jaar een verzoek indienen om deze reden, mits bijstand van de ouders of de wettelijke vertegenwoordiger.

Indien deze bijstand wordt geweigerd, kan de minderjarige de familierechtbank verzoeken om machtiging om het verzoek in te dienen met bijstand van een voogd ad hoc.

Opmaak van de akte van voornaamsverandering

Wanneer de ambtenaar van de burgerlijke stand de wijziging toestaat, wordt binnen drie maanden een akte van voornaamsverandering opgesteld.

De akte wordt verbonden met:

• de akten van de burgerlijke stand die betrekking hebben op de betrokkene;
• de geboorteakten van diens afstammelingen in de eerste graad.

De voornaamsverandering heeft rechtsgevolg vanaf de datum van de opmaak van de akte.

Vanaf dat ogenblik geldt de nieuwe voornaam in alle administratieve en juridische documenten.

Weigering van het verzoek

Indien de ambtenaar van de burgerlijke stand het verzoek weigert, wordt de aanvrager daarvan officieel in kennis gesteld.

De betrokkene kan tegen deze weigering een vordering instellen bij de familierechtbank via een verzoekschrift.

De familierechtbank onderzoekt of de gevraagde voornaam aanleiding geeft tot verwarring of schade kan berokkenen aan de aanvrager of aan derden.

Indien de rechtbank de wijziging toestaat en de beslissing definitief is geworden, wordt een akte van voornaamsverandering opgesteld in de registers van de burgerlijke stand.

De wijziging heeft rechtsgevolg vanaf de datum van de opmaak van de akte.

Rechtsgevolgen van de voornaamsverandering

De akte van voornaamsverandering vormt het authentieke bewijs van de toegestane wijziging.

De nieuwe voornaam wordt geregistreerd in de burgerlijke stand en verwerkt in de officiële administratieve gegevens van de betrokkene.

Vanaf de datum van de opmaak van de akte is de nieuwe voornaam juridisch bindend.