Binnen welke termijn volgt een verkeersboete of vervolging na een verkeersovertreding?

Wie vermoedt een verkeersovertreding te hebben begaan, wil doorgaans snel weten of daar nog een boete of vervolging op volgt. Die vraag is echter niet met één vaste termijn te beantwoorden.

Bij een gewone verkeersovertreding moet een afschrift van het proces-verbaal sinds 1 juli 2026 in beginsel binnen 30 dagen vanaf de datum van de overtreding worden verzonden. Dat betekent niet dat na het verstrijken van die termijn geen sanctie of vervolging meer mogelijk is.

De verdere afhandeling hangt af van de aard van de overtreding, de identificatie van de betrokken persoon en de beslissing van het parket. Een dossier kan worden afgehandeld met een onmiddellijke inning, maar kan ook leiden tot een minnelijke schikking, een bevel tot betalen of een dagvaarding voor de politierechtbank.

Termijn voor de verzending van het proces-verbaal

Artikel 62 van de Wegverkeerswet bepaalt dat een afschrift van het proces-verbaal in beginsel wordt verzonden aan de geïdentificeerde overtreder, de houder van de nummerplaat of de gebruikelijke bestuurder.

Sinds 1 juli 2026 bedraagt die termijn 30 dagen vanaf de datum van de overtreding.

Het gaat om een termijn voor de verzending van het afschrift. De wet vereist dus niet dat het document binnen diezelfde termijn daadwerkelijk door de geadresseerde is ontvangen.

Wanneer de identiteit of het adres van de betrokken persoon niet onmiddellijk kan worden vastgesteld, begint de termijn van 30 dagen pas te lopen zodra die gegevens wel kunnen worden achterhaald.

Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn bij bedrijfswagens, leasewagens of voertuigen waarvan eerst de gebruikelijke bestuurder moet worden geïdentificeerd.

Daarom kan niet algemeen worden gesteld dat na 30 dagen zonder bericht geen verdere afhandeling meer mogelijk is.

Betekenis van het proces-verbaal

Een proces-verbaal is de officiële vaststelling van een mogelijke verkeersovertreding.

Het vermeldt onder meer:

• de vastgestelde feiten;
• de datum en plaats van de overtreding;
• de betrokken verkeersregel;
• de gegevens die nodig zijn voor de verdere behandeling van het dossier.

Het proces-verbaal is niet noodzakelijk gelijk aan een definitieve sanctie.

Afhankelijk van de overtreding kan vervolgens een betalingsvoorstel volgen of kan het dossier verder worden behandeld door het Openbaar Ministerie.

Onmiddellijke inning bij gewone verkeersovertredingen

Voor veel courante verkeersovertredingen wordt een onmiddellijke inning voorgesteld.

Daarbij krijgt de betrokkene de mogelijkheid om een wettelijk bepaald bedrag te betalen zonder dat de zaak voor de politierechtbank wordt gebracht.

Dit komt onder meer voor bij bepaalde snelheidsovertredingen en andere minder ernstige verkeersinbreuken.

De betaling van een onmiddellijke inning moet worden onderscheiden van een rechterlijke veroordeling. Er is in dat geval geen vonnis van de politierechtbank.

Niet iedere verkeersovertreding komt voor een onmiddellijke inning in aanmerking.

Termijn na een snelheidsovertreding

Wie vermoedt te zijn geflitst, vraagt zich vaak af hoe lang het duurt voordat een verkeersboete wordt ontvangen.

Wanneer een snelheidsovertreding wordt vastgesteld en de betrokken persoon onmiddellijk kan worden geïdentificeerd, geldt in beginsel eveneens de termijn van 30 dagen voor de verzending van het afschrift van het proces-verbaal.

In de praktijk betekent dit dat bij een gewone snelheidsovertreding vaak binnen enkele weken duidelijkheid ontstaat.

Ook hier geldt echter dat het uitblijven van een brief na 30 dagen geen absolute zekerheid biedt. Wanneer de identiteit of het adres niet onmiddellijk kon worden vastgesteld, kan de wettelijke termijn later beginnen te lopen.

Ernstige verkeersovertredingen

Ernstigere verkeersovertredingen kunnen niet altijd worden afgehandeld via een gewone onmiddellijke inning.

Dat geldt onder meer voor bepaalde zware snelheidsovertredingen en overtredingen van de vierde graad.

Ook feiten zoals rijden onder invloed, rijden zonder geldig rijbewijs, vluchtmisdrijf of andere ernstige verkeersmisdrijven kunnen aanleiding geven tot een gerechtelijke behandeling.

In dergelijke gevallen wordt het dossier doorgaans aan het parket overgemaakt.

Het Openbaar Ministerie beslist vervolgens welk gevolg aan het dossier wordt gegeven.

Beslissing van het parket

Voor de beslissing van het parket bestaat geen algemene termijn die vergelijkbaar is met de termijn van 30 dagen voor de verzending van het proces-verbaal.

Het parket kan onder meer:

• een minnelijke schikking voorstellen;
• verdere onderzoeksmaatregelen laten uitvoeren;
• beslissen niet verder te vervolgen;
• een dagvaarding voor de politierechtbank laten uitbrengen.

De behandeling van een dossier kan daardoor meerdere maanden in beslag nemen.

Bij ernstigere of betwiste verkeersovertredingen kan een dagvaarding dan ook aanzienlijk later volgen dan het proces-verbaal.

Het verstrijken van enkele maanden zonder dagvaarding betekent op zichzelf niet dat verdere vervolging uitgesloten is.

Minnelijke schikking en bevel tot betalen

Wanneer een onmiddellijke inning niet wordt betaald of wanneer het dossier verder wordt behandeld, kan een minnelijke schikking volgen.

Wordt ook die niet betaald, dan kan in daarvoor in aanmerking komende gevallen een bevel tot betalen worden uitgevaardigd.

Een bevel tot betalen houdt een verhoogd verschuldigd bedrag in.

Na ontvangst moet binnen de wettelijk bepaalde termijn worden betaald of moet, indien daarvoor gronden bestaan, gebruik worden gemaakt van de beschikbare rechtsmiddelen.

Wanneer een uitvoerbaar bevel tot betalen onbetaald blijft, kan uiteindelijk gedwongen invordering volgen.

Een niet-betaalde verkeersboete leidt dus niet noodzakelijk automatisch tot een procedure voor de politierechtbank.

Betwisting van een verkeersboete

Een verkeersboete kan worden betwist volgens de procedure die in de kennisgeving wordt vermeld.

Dat kan onder meer aan de orde zijn wanneer:

• de geadresseerde niet de bestuurder was;
• de vastgestelde feiten worden betwist;
• er een probleem bestaat met de identificatie;
• er andere feitelijke of juridische bezwaren zijn.

Een betwisting doet de zaak niet automatisch vervallen.

Wanneer het Openbaar Ministerie de betwisting niet aanvaardt, kan het dossier verder worden behandeld. Uiteindelijk kan ook een dagvaarding voor de politierechtbank volgen.

Gevolgen van een laattijdig proces-verbaal

Een proces-verbaal dat na de termijn van 30 dagen wordt verzonden, is niet automatisch ongeldig.

Evenmin kan uit een laattijdige verzending zonder meer worden afgeleid dat de overtreding niet meer kan worden gesanctioneerd.

De huidige Wegverkeerswet bepaalt enerzijds dat bepaalde vaststellingen in processen-verbaal bewijskracht hebben zolang het tegendeel niet is bewezen, en anderzijds dat het afschrift in beginsel binnen 30 dagen moet worden verzonden.

De vroegere algemene uitleg dat een laattijdig proces-verbaal automatisch zijn bijzondere bewijswaarde verloor, kan daarom niet zonder meer op de huidige regelgeving worden toegepast.

De gevolgen van een laattijdige verzending moeten steeds worden beoordeeld binnen de toepasselijke wettelijke regeling en de concrete omstandigheden van het dossier.

Verjaring van de strafvordering

De termijn van 30 dagen moet duidelijk worden onderscheiden van de verjaring van de strafvordering.

Sinds 1 juli 2026 bepaalt artikel 68 van de Wegverkeerswet dat de strafvordering voor verkeersmisdrijven in beginsel verjaart na drie jaar vanaf de dag waarop de overtreding werd gepleegd.

Dat betekent niet dat elk verkeersdossier drie jaar blijft openstaan.

De meeste gewone verkeersovertredingen worden aanzienlijk sneller behandeld.

De verjaringstermijn maakt vooral duidelijk dat het uitblijven van een boete of dagvaarding gedurende enkele weken of maanden niet noodzakelijk betekent dat verdere vervolging juridisch onmogelijk is.

De toepassing van verjaringsregels kan bovendien afhankelijk zijn van de concrete proceshandelingen in een dossier.

Administratieve snelheidssancties in Vlaanderen

In Vlaanderen kunnen bepaalde beperkte snelheidsovertredingen onder voorwaarden administratief worden afgehandeld via het systeem van gemeentelijke administratieve sancties voor snelheidsovertredingen.

Dit wordt doorgaans aangeduid als GAS 5.

Het gaat om bepaalde automatisch vastgestelde snelheidsovertredingen waarbij de toegelaten snelheid met maximaal 20 km/u wordt overschreden op plaatsen waar een maximumsnelheid van 30 of 50 km/u geldt, voor zover aan de overige wettelijke voorwaarden is voldaan.

In dat geval wordt de overtreding niet via de gewone strafrechtelijke verkeersprocedure afgehandeld.

Voor deze administratieve procedure gelden eigen kennisgevings- en behandelingstermijnen.

Daarom kan de wijze waarop een snelheidsovertreding wordt afgehandeld verschillen naargelang de plaats van de overtreding en de toepasselijke regelgeving.

Wanneer mag u ervan uitgaan dat geen verdere sanctie volgt?

Er bestaat geen algemene wettelijke termijn waarna een bestuurder uitsluitend op basis van het uitblijven van een brief met zekerheid kan besluiten dat een mogelijke verkeersovertreding zonder gevolg blijft.

Voor een gewone verkeersovertreding waarbij de betrokken persoon onmiddellijk kan worden geïdentificeerd, is de termijn van 30 dagen wel het belangrijkste eerste aanknopingspunt.

Binnen die termijn moet het afschrift van het proces-verbaal in beginsel worden verzonden.

Het uitblijven van een kennisgeving na 30 dagen betekent echter niet automatisch dat:

• geen proces-verbaal werd opgesteld;
• geen verkeersboete meer kan volgen;
• het dossier is afgesloten;
• vervolging voor de politierechtbank uitgesloten is.

Bij identificatieproblemen kan de termijn later beginnen te lopen. Bij ernstige feiten kan het parket bovendien pas geruime tijd later over verdere vervolging beslissen.