Hoe verloopt een zitting in de rechtbank?

Wanneer u voor het eerst wordt opgeroepen om voor de rechtbank te verschijnen, is het volkomen normaal dat u zich vragen stelt.

U vraagt zich misschien af waar u precies moet zijn, wanneer u iets moet zeggen en of de rechter meteen zal beslissen.

Een zitting verloopt echter volgens vaste, herkenbare stappen.

Aankomst in de rechtbank

Uw zitting begint niet pas wanneer u het woord krijgt, maar op het moment dat u het gerechtsgebouw binnenstapt. Het is daarom belangrijk dat u ruim op tijd aanwezig bent. Gerechtsgebouwen zijn vaak groot en het kan even duren voor u de juiste zittingszaal vindt.

Wanneer u bent aangekomen:

• begeeft u zich naar de zittingszaal die op uw oproeping vermeld staat;
• neemt u plaats op de banken in de zaal;
• houdt u uw oproeping en eventuele documenten bij de hand.

Het is, mits uitzonderingen, normaal dat u samen met andere partijen in dezelfde zaal zit. Op één zitting worden doorgaans meerdere zaken na elkaar behandeld.

Handige tip

Heeft u een advocaat, dan is het verstandig om af te spreken aan de ingang van het gerechtsgebouw. Uw advocaat kan u begeleiden naar de juiste zittingszaal en uitleg geven over het verdere verloop.

Vindt u de zaal niet meteen, dan kan u altijd informatie vragen aan het onthaal of aan een griffiemedewerker.

Het afroepen van de zaken

Wanneer de zitting begint, zal de griffier de zaken één voor één afroepen. Dit gebeurt luid en duidelijk. Zodra u uw naam of het rolnummer van uw zaak hoort, staat u op en begeeft u zich naar voren.

U geeft dan aan:

• wie u bent;
• of u de eisende of de verwerende partij bent;
• en of u wordt bijgestaan door een advocaat.

Dit moment dient enkel om vast te stellen wie aanwezig is. Er wordt nog niets inhoudelijk besproken.

Het woord aan de partijen

Een zitting verloopt volgens een duidelijke volgorde, zodat beide partijen op een evenwichtige manier worden gehoord.

De eisende partij

De eisende partij krijgt als eerste het woord. Zij licht toe waarom zij naar de rechtbank is gestapt, welk probleem er volgens haar bestaat en wat zij precies van de rechter vraagt.

De bedoeling is niet om elk detail te herhalen, maar om de kern van het geschil duidelijk te maken.

De verwerende partij

Na de eisende partij krijgt u als verwerende partij het woord.

U mag reageren op wat werd gezegd en uw standpunt toelichten. U hoeft daarbij geen juridische termen te gebruiken. Het volstaat dat u helder uitlegt hoe u de situatie ziet en waarom u het oneens bent met de vordering.

De rol van de rechter

Tijdens de zitting leidt de rechter het gesprek. Hij of zij luistert naar beide partijen en stelt vragen wanneer iets onduidelijk is. Die vragen zijn geen aanval en betekenen niet dat u iets verkeerd heeft gedaan. Ze helpen de rechter om een volledig en correct beeld te krijgen van de zaak.

Wanneer u de rechter aanspreekt, doet u dat op een respectvolle manier, bijvoorbeeld met “mevrouw de rechter” of “mijnheer de rechter”.

Wat gebeurt er na de behandeling?

Wanneer beide partijen zijn gehoord, sluit de rechter de behandeling van de zaak af. Dat betekent niet automatisch dat er meteen een uitspraak volgt.

Er zijn verschillende mogelijkheden.

Uitstel van de zaak

De rechter kan beslissen om de zaak uit te stellen, bijvoorbeeld omdat:

• bijkomende informatie nodig is;
• documenten ontbreken;
• of de rechter meer tijd wil om alles zorgvuldig te beoordelen.

Een uitstel is een normaal onderdeel van de procedure en betekent niet dat er iets misloopt.

De zaak in beraad

In veel gevallen neemt de rechter de zaak in beraad. Dat betekent dat de zitting is afgelopen en dat de rechter later, buiten aanwezigheid van de partijen, een beslissing zal nemen.

De uitspraak volgt dan op een latere datum.

Onmiddellijke uitspraak

In sommige, meestal eenvoudige zaken kan de rechter onmiddellijk uitspraak doen. Dit gebeurt minder vaak, maar is mogelijk wanneer alle elementen duidelijk zijn.