Voogdij over een minderjarige

Wanneer ouders het ouderlijk gezag niet meer kunnen uitoefenen, voorziet de wet in een regeling om een minderjarig kind juridisch te beschermen.

Die regeling heet voogdij.


Wat is voogdij?

Voogdij is de wettelijke regeling die geldt wanneer een minderjarig kind geen ouders meer heeft die het ouderlijk gezag kunnen uitoefenen.

In dat geval wordt een voogd aangewezen. De voogd staat in voor de bescherming van het kind, neemt beslissingen over zijn persoon en beheert zijn goederen.

Voogdij voorkomt dat een minderjarig kind zonder juridische bescherming achterblijft.


Wanneer ontstaat voogdij?

Voogdij ontstaat wanneer beide ouders:

  • overleden zijn;
  • wettelijk onbekend zijn;
  • blijvend niet in staat zijn het ouderlijk gezag uit te oefenen;
  • wilsonbekwaam zijn.

Zolang minstens één ouder het ouderlijk gezag nog kan uitoefenen, ontstaat er geen voogdij.


Wie wijst de voogd aan?

De vrederechter organiseert de voogdij en wijst de voogd aan.

Een ouder kan vooraf zelf een voogd aanwijzen, bijvoorbeeld:

  • bij testament;
  • via een verklaring voor de vrederechter;
  • via een verklaring voor een notaris.

De vrederechter volgt die keuze in principe, behalve wanneer dit niet in het belang van het kind is.

Ontbreekt een voorafgaande aanwijzing, dan kiest de vrederechter zelf een geschikte voogd, bij voorkeur uit de naaste familie.


Wordt het kind gehoord?

Ja. Een minderjarige die twaalf jaar of ouder is, wordt in principe gehoord voordat een voogd wordt benoemd of bevestigd.

Ook bepaalde familieleden kunnen worden gehoord wanneer hun mening nuttig is voor de beslissing.


Wat doet een voogd?

Een voogd heeft drie kerntaken.

1. Zorg voor het kind

De voogd staat in voor de persoon van het kind en voor zijn opvoeding.

2. Vertegenwoordiging van het kind

De voogd vertegenwoordigt het kind in burgerlijke handelingen.

3. Beheer van de goederen

De voogd beheert de goederen van het kind en moet dat zorgvuldig doen. Slecht beheer kan aanleiding geven tot aansprakelijkheid.


Wat is een toeziende voogd?

Bij elke voogdij wordt ook een toeziende voogd benoemd.

De toeziende voogd houdt toezicht op de voogd. Bij problemen of tekortkomingen moet de toeziende voogd de vrederechter informeren.

De toeziende voogd treedt ook op wanneer de belangen van de voogd en die van het kind met elkaar botsen.


Staat de voogd onder controle?

Ja. De vrederechter houdt toezicht op de voogdij.

De voogd moet onder meer:

  • een inventaris laten opmaken van de goederen van het kind;
  • voor bepaalde belangrijke handelingen vooraf toestemming vragen;
  • verslag uitbrengen over het beheer en over de situatie van het kind.

Voor ingrijpende beslissingen over het vermogen van het kind, zoals de verkoop van goederen of het aanvaarden van een nalatenschap, is vaak een bijzondere machtiging van de vrederechter nodig.


Wanneer eindigt de voogdij?

De voogdij eindigt wanneer het kind:

  • meerderjarig wordt;
  • ontvoogd wordt;
  • of wanneer een andere wettelijke reden de voogdij doet ophouden.

Na het einde van de voogdij moet de voogd nog rekening afleggen over het gevoerde beheer.


Waarom is voogdij belangrijk?

Voogdij beschermt een minderjarig kind wanneer geen ouder nog het ouderlijk gezag kan uitoefenen.

De regeling zorgt ervoor dat:

  • iemand wettelijk bevoegd is om voor het kind op te treden;
  • het vermogen van het kind wordt beschermd;
  • het optreden van de voogd onder toezicht staat.

De informatie via evocaat.be verstrekt is geen juridisch advies over specifieke juridische problemen. Evocaat.be is niet verantwoordelijk of aansprakelijk voor enige schade die veroorzaakt wordt door gebruik van deze informatie. Voor persoonlijk juridisch advies dient u een advocaat te contacteren.

Laatst gewijzigd
13/03/2026
Geschreven door
Thema's
Regio
Posts op evocaat.be
Wetboekartikelen
Oud Burgerlijk Wetboek - Art. 389 - 420
Print dit artikel

Vind een advocaat binnen dit thema

Wanneer ouders het ouderlijk gezag niet meer kunnen uitoefenen, voorziet de wet in een regeling om een minderjarig kind juridisch te beschermen.

Die regeling heet voogdij.


Wat is voogdij?

Voogdij is de wettelijke regeling die geldt wanneer een minderjarig kind geen ouders meer heeft die het ouderlijk gezag kunnen uitoefenen.

In dat geval wordt een voogd aangewezen. De voogd staat in voor de bescherming van het kind, neemt beslissingen over zijn persoon en beheert zijn goederen.

Voogdij voorkomt dat een minderjarig kind zonder juridische bescherming achterblijft.


Wanneer ontstaat voogdij?

Voogdij ontstaat wanneer beide ouders:

  • overleden zijn;
  • wettelijk onbekend zijn;
  • blijvend niet in staat zijn het ouderlijk gezag uit te oefenen;
  • wilsonbekwaam zijn.

Zolang minstens één ouder het ouderlijk gezag nog kan uitoefenen, ontstaat er geen voogdij.


Wie wijst de voogd aan?

De vrederechter organiseert de voogdij en wijst de voogd aan.

Een ouder kan vooraf zelf een voogd aanwijzen, bijvoorbeeld:

  • bij testament;
  • via een verklaring voor de vrederechter;
  • via een verklaring voor een notaris.

De vrederechter volgt die keuze in principe, behalve wanneer dit niet in het belang van het kind is.

Ontbreekt een voorafgaande aanwijzing, dan kiest de vrederechter zelf een geschikte voogd, bij voorkeur uit de naaste familie.


Wordt het kind gehoord?

Ja. Een minderjarige die twaalf jaar of ouder is, wordt in principe gehoord voordat een voogd wordt benoemd of bevestigd.

Ook bepaalde familieleden kunnen worden gehoord wanneer hun mening nuttig is voor de beslissing.


Wat doet een voogd?

Een voogd heeft drie kerntaken.

1. Zorg voor het kind

De voogd staat in voor de persoon van het kind en voor zijn opvoeding.

2. Vertegenwoordiging van het kind

De voogd vertegenwoordigt het kind in burgerlijke handelingen.

3. Beheer van de goederen

De voogd beheert de goederen van het kind en moet dat zorgvuldig doen. Slecht beheer kan aanleiding geven tot aansprakelijkheid.


Wat is een toeziende voogd?

Bij elke voogdij wordt ook een toeziende voogd benoemd.

De toeziende voogd houdt toezicht op de voogd. Bij problemen of tekortkomingen moet de toeziende voogd de vrederechter informeren.

De toeziende voogd treedt ook op wanneer de belangen van de voogd en die van het kind met elkaar botsen.


Staat de voogd onder controle?

Ja. De vrederechter houdt toezicht op de voogdij.

De voogd moet onder meer:

  • een inventaris laten opmaken van de goederen van het kind;
  • voor bepaalde belangrijke handelingen vooraf toestemming vragen;
  • verslag uitbrengen over het beheer en over de situatie van het kind.

Voor ingrijpende beslissingen over het vermogen van het kind, zoals de verkoop van goederen of het aanvaarden van een nalatenschap, is vaak een bijzondere machtiging van de vrederechter nodig.


Wanneer eindigt de voogdij?

De voogdij eindigt wanneer het kind:

  • meerderjarig wordt;
  • ontvoogd wordt;
  • of wanneer een andere wettelijke reden de voogdij doet ophouden.

Na het einde van de voogdij moet de voogd nog rekening afleggen over het gevoerde beheer.


Waarom is voogdij belangrijk?

Voogdij beschermt een minderjarig kind wanneer geen ouder nog het ouderlijk gezag kan uitoefenen.

De regeling zorgt ervoor dat:

  • iemand wettelijk bevoegd is om voor het kind op te treden;
  • het vermogen van het kind wordt beschermd;
  • het optreden van de voogd onder toezicht staat.

De informatie via evocaat.be verstrekt is geen juridisch advies over specifieke juridische problemen. Evocaat.be is niet verantwoordelijk of aansprakelijk voor enige schade die veroorzaakt wordt door gebruik van deze informatie. Voor persoonlijk juridisch advies dient u een advocaat te contacteren.

Laatst gewijzigd
13/03/2026
Geschreven door
Evocaat - Juridisch

Achter de schermen zijn wij druk aan het werk om dit platform te optimaliseren!

Wist u dat ons platform voortdurend in opbouw is? Zo kunnen wij u continu ondersteunen met actuele informatie!