Voor welke handelingen heeft een bewindvoerder een machtiging nodig?

Een bewindvoerder beschikt niet over onbeperkte bevoegdheden.

De wet voorziet een systeem van controle waarbij voor bepaalde belangrijke handelingen een voorafgaande goedkeuring van de vrederechter in de vorm van een machtiging vereist is. 

Wanneer is een bijzondere machtiging vereist?

De bewindvoerder mag niet alle handelingen zelfstandig stellen. Voor bepaalde belangrijke beslissingen is voorafgaande machtiging van de vrederechter vereist.

Die machtiging is nodig wanneer een handeling een ingrijpende impact kan hebben op de persoon, de rechten of het vermogen van de beschermde persoon. De vrederechter beoordeelt dan vooraf of de handeling verantwoord is en in het belang van de beschermde persoon gebeurt.

Om een machtiging te verkrijgen moet de bewindvoerder een gemotiveerd verzoekschrift indienen bij de bevoegde vrederechter.

Handelingen waarvoor machtiging vereist is

 1.  Bewindvoerder over de persoon

De bewindvoerder over de persoon moet een bijzondere machtiging verkrijgen voor:

• het wijzigen van de verblijfplaats van de beschermde persoon;
• het vertegenwoordigen van de beschermde persoon als eiser in gerechtelijke procedures en handelingen.

 2.  Bewindvoerder over de goederen

De bewindvoerder over de goederen moet een bijzondere machtiging verkrijgen voor:

• het vervreemden van goederen van de beschermde persoon, met uitzondering van vruchten en onbruikbare voorwerpen;
• het aangaan van een lening;
• het hypothekeren van goederen of het in pand geven ervan, evenals het toestaan van de doorhaling van hypothecaire inschrijvingen of beslagen;
• het sluiten van een pachtcontract;
• het sluiten of hernieuwen van een handelshuurovereenkomst;
• het sluiten van een gewone huurovereenkomst van meer dan negen jaar;
• het verwerpen of aanvaarden van een nalatenschap, een algemeen legaat of een legaat onder algemene titel;
• het aanvaarden van een schenking of een legaat onder bijzondere titel;
• het vertegenwoordigen van de beschermde persoon als eiser in gerechtelijke procedures, behalve in de wettelijk bepaalde uitzonderingen;
• het sluiten van een overeenkomst van onverdeeldheid;
• het aankopen van een onroerend goed;
• het aangaan van een dading;
• het sluiten van een overeenkomst tot arbitrage;
• het voortzetten van een handelszaak;
• het vervreemden van souvenirs en andere persoonlijke voorwerpen, zelfs wanneer deze slechts een beperkte waarde hebben;
• het berusten in een vordering met betrekking tot onroerende rechten;
• het machtigen van betalingsdienstaanbieders om op de betaalinstrumenten van de beschermde persoon een onderscheidingsteken aan te brengen;
• het sluiten van een door de wet toegelaten erfovereenkomst, zonder afstand te doen van rechten in een nog niet opengevallen nalatenschap.

 3.  Aanvullende machtiging in bijzondere gevallen

De vrederechter kan bijkomend een bijzondere machtiging verlenen voor:

• het alleen optreden door één bewindvoerder wanneer een handeling zowel de persoon als het vermogen van de beschermde persoon betreft;
• het doen van een schenking in naam van de beschermde persoon, op voorwaarde dat:
  • de wil van de beschermde persoon duidelijk blijkt uit eerdere verklaringen;
  • de schenking in verhouding staat tot het vermogen;
  • de beschermde persoon of diens onderhoudsgerechtigden daardoor niet behoeftig dreigen te worden.

Let op! 

Handelingen waarvoor een vereiste machtiging ontbreekt, zijn in principe nietig.

Wanneer de bewindvoerder een handeling stelt zonder de vooraf vereiste machtiging van de vrederechter, heeft die handeling juridisch geen geldige uitwerking.

Die nietigheid kan alleen worden ingeroepen door de beschermde persoon of door een bewindvoerder ad hoc.

Ook wanneer de vrederechter wel een voorwaardelijke machtiging heeft verleend, maar de bewindvoerder die voorwaarden niet naleeft, kan de handeling nietig zijn.

De ongeldige handeling kan in bepaalde gevallen nog worden bevestigd, op voorwaarde dat opnieuw de wettelijke vormvereisten worden gevolgd.