Wat zijn opdeciemen?

U heeft mogelijk al eens gehoord over opdeciemen, maar begrijpt misschien niet helemaal wat ze precies zijn. 

Evocaat legt het voor u uit.

Wat zijn opdeciemen?

Opdeciemen zijn een wettelijke verhoging van strafrechtelijke geldboetes in België. Het bedrag dat in het Belgisch Strafwetboek staat vermeld, is meestal slechts een basisbedrag.

Om te weten hoeveel iemand werkelijk moet betalen, moet dat bedrag nog worden vermenigvuldigd met een vaste factor: de opdeciemen.

Waarom bestaan opdeciemen?

Veel boetebedragen in de wet zijn jaren geleden vastgelegd. Zonder aanpassing zouden die vandaag vaak te laag zijn.

Opdeciemen zorgen ervoor dat geldboetes:

• aangepast blijven aan de huidige levensduurte
• hun afschrikkend effect behouden
• niet telkens opnieuw in de wet moeten worden gewijzigd

Hoe werkt dat concreet?

Het systeem is eenvoudig:

• basisboete × opdeciemen = effectieve boete

De factor wordt wettelijk vastgelegd en geldt voor de meeste strafrechtelijke geldboetes.

Voorbeeld

Stel dat een wet een geldboete van 100 euro voorziet.

1. Vóór 1 februari 2026:

100 × 8 = 800 euro

2. Vanaf 1 februari 2026:

100 × 10 = 1.000 euro

Wat is de huidige regeling?

Sinds 1 februari 2026 zijn de opdeciemen verhoogd:

• voor 1 februari 2026: vermenigvuldiging met 8
• vanaf 1 februari 2026: vermenigvuldiging met 10

Dit betekent dat geldboetes in de praktijk ongeveer 25% hoger zijn dan vroeger.

Welke opdeciemen worden toegepast?

De toepasselijke factor hangt af van het moment waarop het strafbare feit is gepleegd:

• feiten vóór 1 februari 2026 = oude regeling (×8)
• feiten vanaf 1 februari 2026 = nieuwe regeling (×10)