Zuivere aanvaarding van een nalatenschap

Wie tot een nalatenschap wordt geroepen, moet een erfkeuze maken. De nalatenschap kan zuiver worden aanvaard, worden verworpen of worden aanvaard onder voorrecht van boedelbeschrijving.

Zuivere aanvaarding is de meest verregaande keuze, omdat de erfgenaam de nalatenschap volledig en zonder voorbehoud aanvaardt.

Wat is zuivere aanvaarding?

Zuivere aanvaarding betekent dat:

de erfgerechtigde de nalatenschap in haar geheel aanvaardt en daardoor de hoedanigheid van erfgenaam aanneemt.

De erfgenaam verkrijgt recht op zijn aandeel in de goederen, rechten en tegoeden van de overledene. Tegelijk draagt hij bij in de schulden en lasten van de nalatenschap.

Een nalatenschap omvat dus niet alleen bezittingen, zoals geld, een woning, een voertuig of roerende goederen. Ook openstaande facturen, leningen, fiscale schulden, zorgkosten en andere verplichtingen kunnen deel uitmaken van de nalatenschap.

Wie zuiver aanvaardt, aanvaardt de nalatenschap zoals zij is: met haar activa én haar passiva.

Hoe gebeurt zuivere aanvaarding?

Een nalatenschap kan uitdrukkelijk of stilzwijgend zuiver worden aanvaard.

 1.  Uitdrukkelijke aanvaarding

Bij uitdrukkelijke aanvaarding verklaart de erfgerechtigde in een akte dat hij de titel of hoedanigheid van erfgenaam aanneemt. Dat kan in een authentieke akte of in een onderhandse akte.

De keuze wordt dan duidelijk en schriftelijk vastgelegd.

 2.  Stilzwijgende aanvaarding

Bij stilzwijgende aanvaarding wordt geen formele verklaring afgelegd. De aanvaarding blijkt dan uit het gedrag van de erfgerechtigde.

Dat is het geval wanneer hij een handeling stelt die alleen een erfgenaam mag stellen en waaruit noodzakelijk volgt dat hij de nalatenschap wil aanvaarden. Het gaat dus om gedragingen die verder gaan dan louter bewarende of voorlopige handelingen.

Gevolgen van zuivere aanvaarding

De zuivere aanvaarding heeft belangrijke juridische en financiële gevolgen.

De erfgenaam krijgt recht op zijn aandeel in de goederen en tegoeden van de nalatenschap. Daartegenover staat dat hij ook instaat voor zijn aandeel in de schulden en lasten.

Wanneer later blijkt dat de nalatenschap meer schulden dan activa bevat, kan zuivere aanvaarding nadelig zijn. De erfgenaam heeft de nalatenschap immers zonder voorbehoud aanvaard, met inbegrip van de schulden.

Zuivere aanvaarding is daarom geen louter administratieve stap, maar een erfkeuze met mogelijk aanzienlijke gevolgen.

Wanneer is zuivere aanvaarding aangewezen?

Zuivere aanvaarding is vooral aangewezen wanneer voldoende duidelijk is dat de nalatenschap positief is en er geen belangrijke onbekende schulden bestaan.

Dat veronderstelt dat de goederen, tegoeden, schulden en verplichtingen van de overledene voldoende in kaart zijn gebracht. De erfgenamen moeten een betrouwbaar beeld hebben van de financiële toestand van de nalatenschap.

Bestaat daarover twijfel, dan houdt zuivere aanvaarding een risico in. In dat geval kan aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving meer bescherming bieden, omdat die keuze de erfgenaam beter beschermt tegen onverwachte schulden.

Kan zuivere aanvaarding worden betwist?

Een zuivere aanvaarding is in beginsel bindend. Wie een nalatenschap uitdrukkelijk of stilzwijgend heeft aanvaard, kan daar nadien slechts in uitzonderlijke omstandigheden op terugkomen.

Voor een meerderjarige kan betwisting vooral aan de orde zijn wanneer de aanvaarding het gevolg was van bedrog. Dat betekent dat de erfgenaam door bewuste misleiding tot aanvaarding werd gebracht.

Het feit dat de nalatenschap achteraf minder gunstig blijkt dan verwacht, volstaat in principe niet om de aanvaarding ongedaan te maken.