Afstamming langs moederszijde

De afstamming van moederszijde bepaalt juridisch wie als moeder van een kind wordt erkend.

Deze vaststelling is van groot belang omdat de juridische band tussen moeder en kind rechten en verplichtingen doet ontstaan, zoals ouderlijk gezag, onderhoudsplichten en erfrechten.

Vaststelling van het moederschap door de geboorteakte

De afstamming van moederszijde wordt in principe vastgesteld door de vermelding van de moeder in de geboorteakte van het kind.

De persoon die in de geboorteakte als moeder wordt vermeld, wordt juridisch beschouwd als de moeder van het kind. De geboorteakte vormt dus het officiële bewijs van het moederschap.

De wet hanteert deze eenvoudige regel omdat de geboorte van een kind een objectief vaststelbaar feit is. De vrouw die het kind baart kan in principe zonder twijfel worden geïdentificeerd.

Betwisting van de afstamming van moederszijde

In bepaalde omstandigheden kan de vastgestelde afstamming van moederszijde worden betwist.

Dit kan bijvoorbeeld wanneer blijkt dat de vermelding van de moeder in de geboorteakte niet overeenstemt met de werkelijkheid.

Een dergelijke betwisting kan worden ingesteld door:

• de vader;
• het kind;
• de vrouw die als moeder is vermeld;
• de persoon die het moederschap van het kind opeist.

De betwisting moet worden ingesteld binnen één jaar na de ontdekking van het leugenachtige karakter van de afstamming.

Wanneer het kind echter een bezit van staat heeft ten aanzien van de moeder, kan de afstamming in principe niet meer worden betwist.

Vaststelling van het moederschap door erkenning

Wanneer de naam van de moeder niet in de geboorteakte is vermeld, kan de moeder het kind later erkennen.

Door deze erkenning wordt de juridische afstamming van moederszijde alsnog vastgesteld.

De erkenning moet gebeuren volgens de wettelijke voorwaarden en wordt vastgesteld in een officiële akte.

Wanneer de moeder gehuwd is en een kind erkent dat tijdens het huwelijk geboren is, moet deze erkenning worden meegedeeld aan de echtgenoot.

Gerechtelijke vaststelling van het moederschap

Wanneer geen geboorteakte bestaat, wanneer de naam van de moeder niet in de geboorteakte is vermeld of wanneer het kind onder een valse naam is ingeschreven zonder erkenning, kan de afstamming van moederszijde gerechtelijk worden vastgesteld.

In dat geval kan een procedure worden ingesteld voor de familierechtbank.

De eiser moet aantonen dat het kind daadwerkelijk het kind is van de vermeende moeder. Dit kan onder meer worden bewezen door:

• het bezit van staat ten aanzien van de vermeende moeder;
• andere wettelijke bewijsmiddelen.

Het tegenbewijs kan eveneens met alle wettelijke middelen worden geleverd.

Doel van de regels over afstamming

De regels over de vaststelling van de afstamming van moederszijde hebben tot doel rechtszekerheid te creëren over de identiteit van de moeder van een kind.

Door duidelijke regels vast te leggen voor de vaststelling, erkenning en eventuele betwisting van het moederschap, wordt gewaarborgd dat de juridische band tussen ouder en kind op een correcte en betrouwbare manier wordt vastgesteld.