De geboorteaangifte
-big.png)
Bij de geboorte van een kind in België moet een wettelijk vastgelegde administratieve procedure worden gevolgd.
Na de kennisgeving van de geboorte vormt de geboorteaangifte de volgende verplichte stap in de officiële registratie.
Wat is de geboorteaangifte?
De geboorteaangifte is de formele verklaring van de geboorte van een kind bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar het kind werd geboren.
Met deze aangifte worden de juridische gegevens van het kind officieel vastgelegd in de registers van de burgerlijke stand. Pas na deze aangifte kan een geboorteakte worden opgesteld.
De geboorteakte bewijst onder meer:
- de identiteit van het kind;
- de datum en plaats van geboorte;
- de afstamming (wie juridisch als ouder wordt erkend).
Zonder geboorteaangifte kan het kind niet correct worden ingeschreven in het bevolkingsregister en kunnen administratieve rechten (zoals kinderbijslag, inschrijving bij de mutualiteit of identiteitsdocumenten) niet worden toegekend.
Wie is veplicht de aangifte te doen?
De wet bepaalt duidelijk wie bevoegd is om de geboorte aan te geven.
1. De ouders
In de eerste plaats gebeurt de aangifte door:
- de vader of de meemoeder en de moeder, of
- één van hen.
Dit betekent dat beide ouders samen aangifte kunnen doen, maar dat het ook volstaat dat één ouder zich aanbiedt bij de ambtenaar van de burgerlijke stand.
Wanneer het gaat om meemoederschap (bijvoorbeeld binnen een huwelijk tussen twee vrouwen), kan de meemoeder eveneens optreden als aangever, op voorwaarde dat het juridisch ouderschap vaststaat.
2. Wat als geen aangifte wordt gedaan?
Indien binnen de wettelijke termijn geen geboorteaangifte gebeurt, of wanneer de ouders zich hiervan onthouden, zal de ambtenaar van de burgerlijke stand zelf de geboorteakte opmaken.
Dit gebeurt op basis van de eerdere kennisgeving van geboorte.
Op die manier wordt vermeden dat een kind zonder officiële registratie blijft. De wet voorziet dus in een vangnet om de rechtszekerheid van het kind te beschermen.
Binnen welke termijn moet de geboorteaangifte gebeuren?
De geboorteaangifte moet plaatsvinden binnen vijftien dagen na de geboorte.
Het gaat om een wettelijke termijn die strikt moet worden nageleefd.
Valt de vijftiende dag op een zaterdag, zondag of wettelijke feestdag, dan wordt de termijn automatisch verlengd tot de eerstvolgende werkdag.
Waar moet de geboorteaangifte gebeuren?
De aangifte gebeurt steeds bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar het kind werd geboren.
Dit is dus niet noodzakelijk de woonplaats van de ouders, maar wel de feitelijke geboorteplaats.
Bij een geboorte in een ziekenhuis is dit de gemeente waar het ziekenhuis gevestigd is.
Welke gegevens worden vermeld bij de aangifte?
Bij de geboorteaangifte worden verschillende gegevens officieel vastgelegd.
Het gaat onder meer om:
- de naam en voornaam of voornamen van het kind;
- de datum, het uur en de plaats van geboorte;
- het geslacht van het kind;
- de identiteit van de ouder(s).
De gekozen voornamen en familienaam worden definitief opgenomen in de geboorteakte. Het is daarom belangrijk dat de ouders vooraf goed nadenken over deze keuze.
Is een elektronische geboorteaangifte mogelijk?
De wet voorziet dat de Koning de voorwaarden kan bepalen waaronder een elektronische geboorteaangifte mogelijk is.
In de praktijk wordt in veel ziekenhuizen gewerkt met digitale systemen waarbij de aangifte administratief wordt voorbereid. Toch blijft de wettelijke verantwoordelijkheid voor de aangifte bij de bevoegde persoon of personen liggen.
De concrete werkwijze kan verschillen naargelang de gemeente of de organisatie van het ziekenhuis.
Wat gebeurt er na de geboorteaangifte?
De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt de geboorteakte onmiddellijk op na de aangifte.
De geboorteakte wordt opgenomen in de registers van de burgerlijke stand. Vanaf dat moment heeft het kind een officiële juridische identiteit.
De geboorteaangifte vormt dus een cruciale schakel tussen de feitelijke geboorte van een kind en de volledige juridische erkenning ervan binnen het Belgische rechtssysteem.
Andere relevante artikelen
De informatie via evocaat.be verstrekt is geen juridisch advies over specifieke juridische problemen. Evocaat.be is niet verantwoordelijk of aansprakelijk voor enige schade die veroorzaakt wordt door gebruik van deze informatie. Voor persoonlijk juridisch advies dient u een advocaat te contacteren.