Echtscheiding volgens het Belgisch recht

Wanneer een huwelijk definitief tot een einde komt, kan het juridisch worden beëindigd door een echtscheiding.

Het Belgisch recht bepaalt onder welke voorwaarden een huwelijk kan worden ontbonden en op welke manier echtgenoten uit elkaar kunnen gaan.

Wat is echtscheiding?

Echtscheiding is de juridische ontbinding van een huwelijk door een rechterlijke beslissing. Door de echtscheiding eindigt de huwelijksband en worden de rechten en verplichtingen die uit het huwelijk voortvloeien beëindigd of aangepast.

Het Belgisch recht voorziet twee manieren waarop een huwelijk kan worden ontbonden:

• echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting van het huwelijk;
• echtscheiding door onderlinge toestemming.

Beide procedures leiden tot de ontbinding van het huwelijk, maar verschillen in de manier waarop de scheiding wordt aangevraagd en geregeld.

Echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting van het huwelijk

De rechter kan een echtscheiding uitspreken wanneer wordt vastgesteld dat het huwelijk onherstelbaar ontwricht is.

Van een onherstelbare ontwrichting is sprake wanneer:

• het samenleven tussen de echtgenoten onmogelijk is geworden;
• een hervatting van het samenleven redelijkerwijs niet meer kan worden verwacht.

Het huwelijk wordt in dat geval beschouwd als duurzaam en definitief verstoord. De ontwrichting kan met alle wettelijke bewijsmiddelen worden aangetoond.

Echtscheiding na feitelijke scheiding

De wet voorziet ook situaties waarin de ontwrichting van het huwelijk wordt verondersteld te bestaan.

Wanneer beide echtgenoten de echtscheiding aanvragen

Wanneer beide echtgenoten gezamenlijk een verzoek tot echtscheiding indienen, wordt de ontwrichting aangenomen wanneer:

• de echtgenoten meer dan zes maanden feitelijk gescheiden leven;
• of wanneer het verzoek tweemaal wordt ingediend volgens de procedure van het Gerechtelijk Wetboek.

Wanneer slechts één echtgenoot de echtscheiding vraagt

Wanneer slechts één echtgenoot de echtscheiding aanvraagt, wordt de ontwrichting aangenomen wanneer:

• de echtgenoten meer dan één jaar feitelijk gescheiden leven;
• of wanneer het verzoek tweemaal wordt ingediend volgens de wettelijke procedure.

Deze regeling maakt het mogelijk om een huwelijk juridisch te beëindigen wanneer het samenleven definitief is beëindigd.

Echtscheiding door onderlinge toestemming

Echtgenoten kunnen ook door onderlinge toestemming uit de echt scheiden.

In dat geval bereiken de echtgenoten vooraf een akkoord over de gevolgen van de scheiding, zoals:

• de regeling met betrekking tot de kinderen;
• het gebruik van de gezinswoning;
• eventuele onderhoudsbijdragen;
• de verdeling van goederen.

De voorwaarden en de procedure voor deze vorm van echtscheiding zijn vastgelegd in het Gerechtelijk Wetboek.

Doel van de huidige echtscheidingsregeling

De huidige regeling vertrekt vanuit het principe dat een huwelijk juridisch kan worden beëindigd wanneer het feitelijk niet langer kan functioneren.

Het systeem vereist niet dat één echtgenoot een fout van de andere moet aantonen. De nadruk ligt op de vaststelling dat het huwelijk duurzaam ontwricht is en dat een voortzetting van het samenleven redelijkerwijs niet meer mogelijk is.