Onmiddelijke intrekking van het rijbewijs

Voor veel mensen is een rijbewijs onmisbaar in het dagelijkse leven. Wanneer dat rijbewijs plots en onverwacht wordt afgenomen, kan dat zorgen voor onzekerheid en heel wat vragen.

De term onmiddellijke intrekking van het rijbewijs klinkt zwaar en juridisch, maar is niet altijd even duidelijk.

In dit artikel leest u wat deze maatregel precies inhoudt, wanneer ze kan worden opgelegd en wat dit concreet voor u betekent.

Een onmiddelijke intrekking van het rijbewijs

Een onmiddellijke intrekking van het rijbewijs is een maatregel waarbij uw rijbewijs tijdelijk wordt afgenomen, meestal voor een periode van 15 dagen, nadat u een ernstige verkeersovertreding heeft begaan.

De wettelijke basis voor deze maatregel is terug te vinden in artikel 55 van de Wegverkeerswet.

Het nut van de maatregel

De onmiddellijke intrekking heeft één duidelijk doel: het verkeer onmiddellijk veiliger maken.

In principe is het uitsluitend de politierechter die een rijverbod kan opleggen. Toch voorziet de wetgever uitzonderingen voor situaties waarin het niet verantwoord is om te wachten tot een rechter pas weken of maanden later uitspraak doet.

In zulke omstandigheden kan het noodzakelijk zijn om u onmiddellijk uit het verkeer te halen, in afwachting van een latere gerechtelijke beoordeling.

Het opleggen van een onmiddelijke intrekking

Wanneer u een ernstige verkeersovertreding begaat, stelt de politie eerst de feiten vast. Zij beoordeelt ter plaatse of uw gedrag wijst op een acuut en ernstig gevaar voor de verkeersveiligheid.

De politie kan uw rijbewijs niet zelf intrekken. Zij kan wel oordelen dat de situatie zo ernstig is dat een onmiddellijke maatregel nodig is. In dat geval neemt de politie contact op met het Openbaar Ministerie (OM).

Het Openbaar Ministerie legt de vastgestelde feiten voor aan de procureur des Konings en vraagt uitdrukkelijk toestemming om uw rijbewijs onmiddellijk in te trekken. Pas wanneer het Openbaar Ministerie hiermee instemt en de intrekking formeel beveelt, krijgt de politie de bevoegdheid om uw rijbewijs effectief af te nemen.

De afgifte van het rijbewijs

Wanneer de onmiddellijke intrekking wordt bevolen, bent u verplicht uw rijbewijs onmiddellijk in te leveren op verzoek van de politie.

Weigert u dat te doen of houdt u het rijbewijs bewust bij, dan kan het Openbaar Ministerie uw rijbewijs in beslag laten nemen en riskeert u bijkomende strafrechtelijke sancties.

U riskeert in dat geval:

• een gevangenisstraf van één dag tot één maand, en/of
• een geldboete van 10 tot 500 euro, te vermenigvuldigen met de opdeciemen.

Teruggave van het rijbewijs

Een rijbewijs dat onmiddellijk werd ingetrokken, wordt niet automatisch tot het einde van de termijn ingehouden.

Het Openbaar Ministerie kan beslissen om uw rijbewijs:

• op eigen initiatief, of
• op uw verzoek

vroeger terug te geven, wanneer dit verantwoord wordt geacht.

Daarnaast bepaalt de wet ook duidelijk in welke gevallen het rijbewijs verplicht moet worden teruggegeven:

• na vijftien dagen, tenzij de politierechtbank beslist om de intrekking te verlengen;
• na het verstrijken van de verlengde termijn, wanneer de politierechtbank een langere duur heeft opgelegd;
• wanneer de rechter geen rijverbod uitspreekt;
• wanneer u niet voldoet aan de voorwaarden om een Belgisch rijbewijs te verkrijgen en het Belgische grondgebied verlaat.

In deze situaties mag uw rijbewijs dus niet langer worden ingehouden.